Korisničko ime      Lozinka

Nemaš nalog? Registruj se

Profil

Opšte informacije

Ime i prezime

Jelena Balević

Godina rođenja

1980.

Fakultet

Filozofski fakultet u Beogradu, istorija umetnosti

Jelena Balević

diplomirana istoričarka umetnosti

 

Rođena u Prištini 1980. godine. Diplomirala istoriju umetnosti na Filozofskom fakultetu u Beogradu 2008. godine. Završila specijalističke studije - master professional - za odnose sa javnošću na Fakultetu organizacionih nauka u Beogradu, 2011. godine. Profesionalno se bavi odnosima sa javnošću i organizacijom događaja. U slobodno vreme piše likovnu kritiku. Glumi u pozorišnoj predstavi "Jazbina".

Analiza opusa MARIJE ŠAVIJE

(maj 2014.)


Najnoviji radovi:

Serija “Algoritama” evoluira u izuzetno asocijativno slikarstvo nastalo na tragu ispitivačkog procesa na relaciji umetnik-delo-publika, sa zadatkom (posmatraču) prepoznavanja datog znaka i interpretacije istog. Korišćenjem savremenih, krajnje nekonvencionalnih sredstava i uvođenjem novih likovnih postupaka, proisteklih iz slikarkinih intermedijalnih istraživanja, nastaju nova konceptualna likovna rešenja.Umetnica sebi postavlja novi cilj: artikulisanje gesta i ideje u slici (na tragovima poznatog diskursa forma-sadržaj) pri čemu, putem filozofskih promišljanja, introspektivnih analiza kao i zadiranjem u nesvesno, nastaju savremene evokativne slikarske vizije na temu vere, ljubavi, straha, greha, smrti, života, brzine…

Inovacije su naročito primetne u umetničkom konceptu „Rad“ (screening) u kome one proizilaze iz eksperimentisanja realizovanog kroz odabir specifičnog likovnog medija i tako nastalih formalnih rešenja. Ona se najčešće odlikuju  amorfnim oblicima i nefiguralnim kompozicijama, naglašenih linearnih struktura, svedenog kolorističkog registra sa povremenim akcentima jarkih, čak fluorescentnih boja. Glavno sredstvo izražavanja i primarni pikturalni element ovde postaje obojena linija (linija boje) čiju razvojnu dinamiku i diverzitet očitavamo definišući njene kretnje, preplitanja, volumen, ton, nestajanja i ponovna pojavljivanja kroz brojne formalističke slojeve slike. Ona je u potpunosti oživljena i, bilo da predstavlja znak, slovo ili ivicu horizonta, njome slikarka uvodi asocijativne forme: sunce, krst ili antropomorfnu konturu - čovekoliki znak, koji ovde postaje veza između apstrakcije i prirode, otuđenog i humanoidnog sveta.  Ovako apstrahovani strukturalni elementi slike, nosioci su tematskih refleksija koje zadiru, kako u večita, tako i sasvim intimna pitanja, ona uz pomoć kojih slikarka stvara svojevrsni pikturalni rebus sa zadatkom da aktivira posmatračevo podsvesno.


“Touches”:

Svojevrsni portali, uveličavajuća stakla, prozori u novi svet – „Dodiri“ predstavljaju demonstraciju zamišljene veze koju slikarka uspostavlja između materijalnog i onostranog, nepoznatog; prolaz ka večnosti i/ili božanstvu, čiji je oblik i pojavnost nemoguće definisati, ali koje je moguće dokazati uspostavljanjem korelacije i posledičnošću proisteklih iz odnosa zemlja (materija, vidljivo, propadljivo) – nebo (duh, nevidljivo, večno). Monolitnost glavnog motiva nije korumpirana ostalim, sporednim motivima u slici datim kroz dvodimenzionalne, najčešće transparentne bojene plohe - strukturalne komponente slike rešene potpuno monohromatski, zarad isticanja njihovog znakovno-simboličkog značenja. Glavni element ove, po prirodi metafizičke veze, dodira, rešen je apstrahovanom formom prenaglašene konture sa određenom varijabilnošću, od slike do slike, pri čemu se, zahvaljujući njegovoj vizuelnoj ubedljivosti, sadržinska amplituda slike pojačava a njen smisaoni aspekt produbljuje. Slikarka se zapravo poigrava sa posmatračem postavljajući mu zadatak interpretacije i dešifrovanja datih pikturalnih elementa i njihovog znakovno-simboličkog značenja.


„Sistem“- video rad i „Algoritmi“:

Algoritmi nastaju direktno na tragu „Dodira“, u momentu kada se nekada predominantni motiv lišava sve svoje važnosti, a samim tim i svog višeslojnog značenjskog određenja, bivajući  (sadržajno i formalno) potpuno minimalizovan, sveden na jedan jedini segment u nizu gradivnih činilaca (piona) sveobuhvatne (i sveproždiruće) celine. Kontinuirana repeticija istih ili sličnih strukturalnih elemenata u nizu, simbolizuje hiper-produkciju današnjice koja obesmišljava svaku posebnost, ukidajući pre svega, ljudsku individualnost, kao osnovu čovekovog postojanja i njegove vrednosti kao individue. Multiplikacija jednog te istog motiva, može sugerisati i opozitna, krajnje pozitivna razmišljanja: stvarajući motiv savremenog meandra, uvodeći diskurs kružnih životnih ciklusa, paradigmu kontinuuma, beskrajnog ponavljanja koje gravitira ka večnosti i ostale srodne teme. 


 „Sunca“ & „Ružičnjak“:

Opus Sunca karakteriše alogično viđenje predmeta i sveta, kroz ekspresivan kolorit i iznenađujuća likovna rešenja, koja predstavljaju moderne slikarske reminiscencije nekoliko različitih poetika: Miroovih simplifikacija, apstrakcija Kandinskog, Polokove beskrajne slike, Matisa, Van Goga, ali koja se pre svega odlikuju naglašenom fikcionalnošću, simbolikom i modernim slikarskim pristupom. Zametak ove poetike nalazimo u opusu „Ružičnjak“ u kome se slikarka, takođe, poigrava elementima iz prirode, rekreirajući ih putem asocijativnih formi, metafizičkog tipa, pažljivim odabirom boja i njihovom integracijom u organizam slike, stvarajući kompleksna vizuelna rešenja u kojima se uspostavljaju nove, specifične predmetno-prestavljačke relacije, smisaone transformacije i zamene teza.  Iz težnje ka personalizaciji dela, slikarka vrši razgradnju konvencionalnog plana slike, postavljajući punu, klasičnu, plastično datu skulpturu u prvi plan, iza koje, paradoksalno, slika Mondrijanove dvodimenzionalne plohe boja. Slikarka se ovde permanetno bavi analizom odnosa, stalno sučeljavajući pojmove smisla i besmisla, logičnog i nelogičnog, starog i novog, klasičnog i modernog, šokantnog i prediktibilnog. 

 

***

 

Izvod iz teksta:

Analiza slikarsko-grafičkog rada IRFANA HANDUKIĆA, 1972-2014.

(dec.2014) 

 

Tokom prvih dvadeset godina stvaralaštva dugog preko četiri decenije, Handukić se tematski, slikarskim i grafičkim putem, gotovo isključivo obraća prirodi i njoj svojstvenim oblicima. Okupiran pejzažom Krajine, koji ga je svojim geomorfološkim i estetskim obeležjima dugo inspirisao, nagoneći ga na razmišljanja o načinima transponovanja u likovno, te o njegovim predstavljačko-strukturalnim modulacijama, Handukić se, zapravo, kretao ka grafici kao prema svom finalnom umetničkom odredištu. Razmatrajući formalno-stilsko određenje ovog perioda Handukićevog likovnog opusa; od njegovih ranih radova do potpunog prelaska na grafički medijum 1997. godine, uočava se jasna tendencija za svođenjem predmetnog i njegovog prevođenja u čisto znakovno u slici. (...)

Prelomni trenutak u Handukićevom stvaralaštvu nastaje 1997. godine, kada grafika, kao likovna disciplina, postaje primarni medij njegovog umetničkog izražavanja i umetnička sublimacija svih njegovih idejnih kretanja i likovno-jezičkih istraživanja. Grafike ovog ciklusa se, prema svojim osobinama, mogu tumačiti kao svojevrsno pismo u slikama (piktografija) odnosno, umetnikov imaginarni, minimalistički likovni jezik znakova-piktograma. Kako je piktogram najstariji oblik pisma, njegova predstava (grafika), može predstavljati jednu izolovanu epizodu u okviru serije događaja (grafičkog ciklusa). Na njegovim grafikama živi jedinstven i originalan svet, koji se tokom godina razvija, menja i obnavlja u skladu sa novim idejama i tehničkim novinama koje umetnik kontinuirano sprovodi. Sofisticirane likovne geometrizovane strukture - predmetni motivi grafika, Handukićevih piktoralnih rebusa, u godinama koje slede, svedočiće o umetnikovoj težnji za dostizanjem dobro temperovanog sklada idejnih i procesualnih tokova.  (...) 

Vremenski najskoriji grafički radovi mogu se podeliti na dve celine, radove koji nastaju početkom 2012. godine, ciklus „Teku rijeke“ i one na kojima Handukić radi od 2012. do danas: ciklus „Stablo kraja“ i „Battente I i II“. Za prvi ciklus karakteristične su horizontalne kompozicione celine u kojima je dominantan motiv „rečni tok“ – amorfne forme postavljene u donjoj trećini grafičkog lista. Njihovom fragmetacijom, rotacijom, izmeštanjem -  transponovanjem prvobitno predstavljenog apstraktnog pejzaža nastaju različite varijacije na temu. Kada govorimo o radovima nastalim nakon 2012. godine, zapravo govorimo o dva jasno diferencirana motiva koje Handukić  u ovim grafikama obrađuje na različite načine. Može se reći da su raniji amorfni oblici ovde doživeli svojevrsnu predmetno-predstavljačku tranformaciju u ekspresionističke forme fovističke konotacije, naglašene formalne strukture i višeslojnog značenjskog određenja. Kontrastni njima jesu pravilni geometrijski oblici komplementarnih boja, a dramatizacija je zasnovana na njihovom međusobnom sukobljavanju; sveproždiruće organske forme nagrizaju veštačke tvorevine, radnja se dešava u trenutku posmatranja slike, tenzija raste a posmatrač željno očekuje njen ishod. Borba je neprestalna ali pitanje je da li se ishod može naslutiti, kako zbog pasivne ali monolitne nepomičnosti jednih tako i zbog neprestalnog kretanja, porasta i disktrakcije drugih. 

 

***

 

Izložba MIOGRADA PEŠIĆA

Galerija Teatra 78, Beograd

(apr.2014)

 

Radovi Miodraga Pešića nastaju na tragu poetske figuracije nadrealnog smera, a za mnoge od njih se može reći da predstavljaju "simbolično ovaploćenje drevnih mitova" ili personifikacije onih večitih-filozofskih pitanja kojima se umetnik (mislilac) po prirodi posla bavi.

Značenje slike dato je putem antropomorfne forme, rešene gotovo u vidu pune plastike; sa podvučenom trećom dimenzijom dodatno naglašenom osvetljenjem u slici. Uz pomoć ovakvog svetla slika poprima svojstva pozorišne scene na kojoj se odvija zamišljena radnja, predstavljena putem svog najupečatljivijeg kadra/epizode.

Jednostavnost u kompozicionim rešenjima u kojima je ljudska figura, "Pešićev čovek", predstavljena na sasvim neutralno rešenoj pozadini, samo sa određenim atributom-predmetom koji je bliže određuje, govori u prilog sadržajnog aspekta slike, bilo da je sadržajni predložak iz domena mita, fantastike ili potiče iz duboke slikareve refleksivnosti.

 

***

Izložba ANE ĐAPOVIĆ, Ispod kore

Galerija Stara kapetanija, Zemun

Izvod iz teksta za katalog izložbe

(mart 2014)

 

Stablo kao spona između zemlje - korenja i krošnje koja se tek pretpostavlja u slici, kao nosač i svojevrsna prirodna osovina, u slikarkinoj viziju suprotstavlja se gradskim konstrukcijama od armiranog betona i gvožđa , kulminirajući u šumi vertikala u kojima je drvo samo znak, gde se treća dimenzija gubi i u potpunosti poprima krajnji oblik Mondrijanove slike. Izložbenim radovima Ana svesno zalazi ispod kore , idući korak dalje u razvijanju, kako sopstvenih stvaralačkih mogućnosti, tako i datog umetničkog koncepta.

 

***

Izložba ZLATKA VIĆENTIJEVIĆA

Galerija Teatra 78, Beograd

(okt.2014)

 

„Posmatrajući ove slike čovek biva neminovno uhvaćen u klopku iz koje više nikad neće poželeti da izađe“

 

Zlatkova slika nastaje iz mnogostrukih slojeva pažljivo odabranih boja koji svojom lazurnošću, kroz beskonačna preklapanja, mešanja i međusobna sjedinjavanja, stvaraju savršeno harmonične, iako vrlo složene koloritne kompozicije neponovljivih likovnih efekata i rešenja.

Svaka od njih proističe iz jedinstvenog likovnog eksperimenta; spontanosti koja se na momente graniči sa automatizmom koju slikar sebi u potpunosti dopušta, maksimalno se koristeći svim raspoloživostima tehnike uvek sa istim ciljem: postizanje apsolutne harmonije u slici.

Reultat ovoh procesa jesu višeznačenjska likovna ostvarenja, celine koje posmatračevo oko privlače gotovo magijskom snagom, dopuštajući mu mogućnost lutanja kroz slojeve slike i kreiranje niza slobodnih predmetno-predstavljačkih asocijacija.

Zlatkovi radovi postaju odašiljači pozitivnih emocija. Oni poseduju kvalitet vedre a smirene energije, emitujući vibracije nečeg nezemaljskog, gotovo kosmičkog spokojstva. 

 

***

 

OD APSTRAKCIJE DO KOMUNIKACIJE

Slobodna razmišljanja na temu

Magazin RONIN

(okt. 2014)

 

Posmatrajući jednu umetničku sliku, ukoliko se na njoj ne nalaze predmeti, forme ili pojave koje je čovek u stanju da iskustveno definiše/prepozna, možemo gotovo sa sigurnošću reći da je stilska odrednica takvog rada apstrakcija. Laici bi o ovakvom delu, najverovatnije rekli da je svako, pa čak i malo dete, u stanju da nacrta „ovako nešto“ i da je slika, koja ne prikazuje „nešto realno“, zapravo samo vrsta umetničkog kaprica, „mazanja“, „švrljanja“ i sl. U ovome se, ipak, krije jedna istina; tačno je da su deca u ranom uzrastu, onda kada poseduju dovoljno razvijenu motoričku sposobnost za samostalnim korišćenjem boja (flomastera, krede, bojica) i apliciranjem istih po podlozi (papir, zid, sto ili bilo koja druga dostupna površina) sposobna da nacrtaju nešto što može da poseduje sve osobine pravog apstraktnog dela. Takođe je tačno da se upravo u tom dečijem „state of mind“ krije jedan deo slagalice zvane apstraktna umetnost...

Apstraktno slikarstvo nastaje u prvoj deceniji 20. veka ali ga, umnogome, anticipiraju pojedini radovi impresionista i ekspresionista iz druge polovine 19. veka. Jedna od polaznih tačka razvoja moderne umetnosti, bila je težnja da se prestane sa ugađanjem ukusu publike - ista ona koju prepoznajemo na slikama E. Manea i njegovih savremenika - do čega dolazi onda kada je umetnik samom sebi dao za pravo da predstavi, najprostije rečeno, ono što je on sam hteo i na način kako je hteo.

Ta predmetno-tematska revolucija razvijala se u različitim pravcima koji će eskalirati u prvoj polovini 20. veka; fovizam, suprematizam, nadrealizam, konstruktivizam i neoplasticizam, samo su neki njih, aktuelnih sve do izbijanja Velikog rata, kada veliki broj aktivnih stvaralaca emigrira u SAD. Bespredmetna, apstraktna umetnost bila je ona koja se više nije bavila ničim drugim do samom sobom i sopstvenim zakonostima; likovnim elementima, bojom, linijom, geometrijskim oblicima, unutrašnjim stanjima umetnika, stanjima duha, svesti, ega itd, a upravo je nadrealizam kao „čist psihički automatizam“ (A. Breton, Manifest nadrealizma, 1924), umnogome odgovorio na pitanja u vezi sa apstrakcijom.

Kako se pri samom procesu nastajanja jedne apstraktne slike mogu javiti poteškoće, naročito kod manje iskusnih umetnika, zbog same prirode funkcionisanja ljudskog mozga koji u svemu predstavljenom teži da prepozna određene forme, potrebna je snažna disciplina, čvrsta namera i kontrola nad onim što nastaje na slici, da bi se krajnji rezultat mogao nazvati apstraktnim. Sa druge strane, predlog nadrealista za svođenjem stvaralačkog postupka na nesvesni čin obezbedio bi gotovo siguran nastanak jednog apstraktnog dela; bilo da se radi o bacanju parčića papira ili nekog drugog (ne)slikarskog materijala po platnu, ili se sprovodi neka druga tehnika rada. Upravo ovakvu sposobnost, svesno automatsku, poseduje dete jer njegov um (još uvek) nije opterećen bilo kakvim znanjem (iskustvom, predrasudama), odnosno, onim što je doživljeno, usvojeno i naučeno o svetu koje ga okružuje. Tako je dečiji um, kao tabula rasa, potpuno oslobođen i osposobljen za pravo apstraktno stvaralaštvo. (...) 

Upravo apstraktna slika danas, ma koliko to paradoksalno izgledalo, izlazi u susret publici (laicima, ne samo poznavaocima) i to iz razloga što, zahvaljujući svojoj strukturi i onim što je prikazano (dešifrovano) na slici, dopušta veliki broj „tačnih“ tumačenja, čitanja i interpretacija.  Ona postoji da deluje na posmatrača ne samo osobenostima individualnih slikarskih poetika, već i ostalim elementima koji su u stanju da proizvedu bilo kakvu vrstu reakcije publike. Potreba za dvosmernom komunikacijom na nivou umetnik-delo-publika, čini se jačom nego ikad, antagonistički, u vremenu labavih međuljudskih odnosa svedenih na formalno-kurtoazne obrasce u poslovne/interesne svrhe, kada je otvorene komunikacije sve manje, uprkos dostupnosti i lakoći korišćenja komunikacijskih sredstava. Likovno delo jeste komukacijski kanal, veza između umetnika i običnog čoveka, a apstraknta slika postaje mesto  zbivanja komunikacije i plodno tle za nastanak odgovarajućih asocijacija u umu posmatrača. Za razliku od realističnog slikarstva, apstrakcija nudi upravo ono što je današnjem čoveku preko potrebno: neobavezan poziv na razmišljanje, istraživanje i maštanje, slobodu tumačenja koja se mogu izgovoriti naglas i mogućnost da se u nekonkretnosti apstraktne slike jednostavno uživa i ćuti.  

 

 

 

Jelena Balević

proglasorg@yahoo.com